على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3873
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
وعده وعيد ( va'de - va'id ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ر وعد و وعيد . وعر ( va'r ) ص . ع . صعب و دشوار خلاف سهل . يق . جبل وعر و مطلب وعر اى صعب . ج : اوعور و عور و اوعار . و رجل وعر المعروف : مرد كم احسان كم خير . و قليل وعر : از اتباع است . وعر ( va'r ) و ( va'ar ) م . ع . وعر وعرا و وعرا و و عارة . ر . و عارة . وعر ( va'er ) ص . ع . دشوار و صعب . ج : اوعار و وعور . و شعر معر وعر : موى كم ريخته شده . وعز ( va'z ) م . ع . وعز اليه فى كذا وعزا ( از باب ضرب ) : چنين پيش آمد او را درين كار و اين را در كردن و يا نكردن كار هر دو مىگويند . وعس ( va's ) ا . ع . نشان . و ريگ نرم كه رفتن در وى دشوار باشد . و نام درختى كه از آن بربط و رباب و جز آن سازند . وعس ( va's ) م . ع . سپردن زير پاى و الفعل من ضرب . وعس ( vo's ) ع . ج . اوعس . و وعساء . وعساء ( va's ' ) ص . ع . مؤنث اوعس . يق : امكنة وعساء : جايهاى نرم ريگناك . ج : وعس . وعساء ( va's ' ) ا . ع . پشته ريك نرم كه ترههاى نيكو در وى رويد . و نام موضعى . وعظ ( va'z ) م . ع . وعظه وعظا و عظة و موعظة ( از باب ضرب ) : پند داد او را بسخنان دل نرمكننده . وعظ ( va'z ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پند و نصيحت و موعظه و وعظ كردن : موعظه كردن . وعف ( va'f ) ا . ع . هر جاى درشت و ستبر از زمين كه در آن آب ايستد . ج : وعاف . وعق ( va'q ) م . ع . وعقت على يا رجل وعقا ( از باب حسب ) : شتابى كردى بر من اى مرد . وعق ( va'q ) و ( va'eq ) و وعقة ( va'qat ) ص . ع . رجل وعق : مرد بدخوى زشت سيرت تنك حوصله بىآرام . و كذلك : رجل وعق و رجل وعقة . وعقة ( va'qat ) ا . ع . بدخويى و بدخلقى . يق : به وعقة و فيه وعقة . وعك ( va'k ) ا . ع . سختى گرما . و اول تب وحدت تب . و در دو كسالت تب در اندام . و رنجورى از سختى و درماندگى . وعك ( va'k ) م . ع . وعكه وعكا ( از باب ضرب ) : سخت رنجور ساخت آن را بيمارى . وعك ( va'k ) و ( va'ek ) ص . ع . رجل وعك : مرد تبزده و بستوه آمدهء از آن . و كذلك : رجل وعك . وعكة ( va'kat ) ا . ع . رزمگاه . و انبوهى شتران بر آبخور . و كارزار شديد . و سختى گرما . وعل ( va'l ) ا . ع . مهتر و شريف . و توانا . ج : اوعال و وعول . و پناه جاى و ملجأ . و نام ماه شوال . و مالك عنه وعل : نيست ترا از وى چارهاى . و هم علينا وعل واحد : ايشان بر ما مجتمعاند . و نيز وعل : نام قلعهاى . وعل ( va'l ) م . ع . وعل و علا ( از باب ضرب ) : بر بلندى برآمد . وعل ( va'l ) و ( va'el ) و ( vo'el ) ا . ع . بز كوهى . ج : اوعال و وعول و وعل و موعلة و وعلة ( va'elat ) و وعلة ( va'alat ) و بعضى موعلة و وعلة را جمع ندانسته مىگويند اسم جمعاند . وعل ( va'el ) ا . ع . ماه شعبان . ج : اوعال و وعلان . و شريف و توانا . وعل ( vo'ol ) ع . ج . وعل ( va'l ) و ( va'el ) و ( vo'el ) . وعلان ( va'l n ) ا . ع . نام پدر قبيلهاى از تازيان . و نام قلعهاى در يمن . وعلان ( ve'l n ) ع . ج . وعل . وعلة ( va'lat ) ا . ع . بز ماده كوهى . ج : وعال . و تكمه پيراهن . و جاى بلند از كوه و سنك بلند برآمده از كوه . و دسته كاسه و ابريق . و نيز وعلة : از اعلام است . و نام شاعرى . وعلة ( va'elat ) و ( va'lat ) ع . ع . ج . وعل ( va'el ) و ( va'l ) . وعلتان ( va'lat ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : نام دو قلعه در قلعه وعلان يمن . وعم ( va'm ) ا . ع . خطوط كوه كه مخالف ساير رنك آن باشد . ج : وعام . وعم ( va'm ) م . ع . وعم الديار وعما ( از باب ضرب ) و وعم ( از باب حسب ) : انعمى گفت يعنى خوش باش و اين كلمه را در تحيت مىگويند . و قولهم : عم صباحا و مساء و ظلاما : يعنى خوش باش در صبح و در شب و در تاريكى . وعن ( va'n ) ا . ع . ملجأ و پناه جاى . وعن ( va'n ) و وعنة ( va'nat ) ا . ع . زمين درشت سخت . و يا زمين سپيد كه چيزى نروياند . ج : وعان . وعنة ( va'nat ) ا . ع . نشان خاك تودهء خانه موران . و خطوط و رگهاى دراز